Newsy

Schody - definicja

Schody – element budynku lub ukszta³towania terenu, który umo¿liwia komunikacjê miêdzy ró¿nymi poziomami.

Schody znane s± od najstarszych czasów. W staro¿ytno¶ci i ¶redniowieczu mia³y zastosowanie czysto praktyczne. Jedynie stopnie zewnêtrzne, wykonane z kamienia, pomimo prostej konstrukcji stanowi³y element architektoniczny zdobi±cy, podkre¶laj±cy rangê obiektu (schody wiod±ce do ¶wi±tyni, ko¶cio³a, zamku itp. Dopiero w okresie renesansu zaczêto stosowaæ bardziej dekoracyjne formy schodów. Oprócz schodów reprezentacyjnych w pa³acach, bibliotekach, teatrach, domach mieszkalnych stosowano tak¿e ciasne, s³abo o¶wietlone, niewygodne schody dla s³u¿by. W czasach dzisiejszych schody ma³o wygodne buduje siê tylko jako wej¶cia do obs³ugi urz±dzeñ w zak³adach przemys³owych i ewentualnie wej¶cia do piwnic i na poddasze.

Schody nie s± jedynym elementem komunikacji pionowej. Stosowane s± tak¿e pochylnie (o podobnej do schodów konstrukcji, lecz biegi pozbawione s± stopni) oraz ró¿nego typu windy i schody ruchome.
Spis tre¶ci


Do znanych rozwi±zañ architektonicznych schodów nale¿±
The Tulip Stairs - schody w Queen's House, zaprojektowanym przez Inigo Jonesa
The Tulip Stairs - schody w Queen's House, zaprojektowanym przez Inigo Jonesa

    * schody z IV w. p.n.e. prowadz±ce do pa³acu w Persepolis
    * manierystyczne schody w przedsionku Biblioteca Laurenziana (Micha³ Anio³)
    * barokowe schody Scala Regia (Schody Królewskie) w Watykanie zaprojektowane przez Berniniego Gian Lorenzo
    * rokokowe Schody Hiszpañskie w Rzymie prowadz±ce z Placu Hiszpañskiego do ko¶cio³a Trinita dei Monti (o 137 stopniach) (zbudowane w okresie od 1721 r. do 1725 r. wed³ug projektu scenograficznego Francesco de Sanctisa).
    * klasycystyczne schody w pa³acu Caserta pod Neapolem zaprojektowane przez Luigiego Vanvitellii
    * XIX-wieczne monumentalne schody w Odessie, wykorzystane jako scenografia filmu Pancernik Potiomkin

Czê¶ci konstrukcyjne schodów

    * Biegi - to szeregi stopni.
    * Podesty (spoczniki) – poziome elementy, pozwalaj± na ewentualny odpoczynek, zmianê kierunku biegów, wej¶cie do mieszkania itp. Wyró¿niamy spoczniki piêtrowe(na poziomie stropu) i miêdzypiêtrowe.
    * Stopieñ. Czê¶æ pozioma to podnó¿ek, stopnica lub posuniêcie. Czê¶æ pionowa to przednó¿ek, podstopnica albo podniesienie.
    * Porêcz (balustrada) lub pochwyt (mocowany bezpo¶rednio do ¶ciany uchwyt) – elementy zapewniaj±ce bezpieczne korzystanie ze schodów, umieszczona jest wzd³u¿ biegów.
    * Dusza - wolna przestrzeñ pomiêdzy dwoma biegami.

Klasyfikacja schodów

W zale¿no¶ci od miejsca po³o¿enia

    * wewnêtrzne (wewn±trz budynku)
    * zewnêtrzne (z zewn±trz budynku)

Wed³ug przeznaczenia u¿ytkowego

    * g³ówne
    * kuchenne
    * piwniczne
    * itp.

W zale¿no¶ci od kszta³tu w rzucie poziomym

Schody dwubiegowe z biegiem podwójnym górnym i dolnym
Schody dwubiegowe z biegiem podwójnym górnym i dolnym

    * jednobiegowe proste
    * dwubiegowe jednokierunkowe
    * dwubiegowe zwyk³e z kierunkiem powrotnym
    * dwubiegowe ³amane
    * dwubiegowe z biegiem podwójnym górnym i dolnym
    * trójbiegowe
    * wachlarzowe
    * zabiegowe
    * krête

W zale¿no¶ci od k±ta nachylenia

    * schody ³agodne o nachyleniu do 30 stopni
    * schody normalne o k±cie nachylenia 30 - 36 stopni
    * schody stromy których k±t nachylenia przekracza 36 stopni

W zale¿no¶ci od ognioodporno¶ci

    * ogniotrwa³e
    * nieogniotrwa³e

W zale¿no¶ci od materia³u

    * drewniane
    * ceglane
    * kamienne
    * betonowe
    * ¿elbetowe
    * stalowe
    * z materia³ów mieszanych

Wymiary schodów

Wymiary musimy tak dobraæ, ¿eby schody by³y wygodne we wchodzeniu jak i schodzeniu. Wysoko¶æ przednó¿ka i szeroko¶æ podnó¿ka s± do siebie wzajemnie zale¿ne. Obliczenia prowadzimy ze wzoru:

2h + s = 60-65 cm
    gdzie: h – wysoko¶æ stopnia, s – szeroko¶æ stopnia. 63 cm to d³ugo¶æ krótkiego kroku ludzkiego, który zosta³ przyjêty na podstawie badañ i do¶wiadczeñ (¶rednia).

Porêcze schodów
Schody stalowe z balustrad±.
Schody stalowe z balustrad±.

S± zamontowane ze wzglêdu na bezpieczeñstwo ruchu po schodach. Balustrady wykonane mog± byæ jako ¶cianki z ¿elbetu lub kamienia.

Schody stalowe

Mog± byæ wykonane ze stopni przymocowanych do bocznej ¶cianki policzków lub nasadzane na policzki.

Schody drewniane
Schody drewniane
Schody drewniane

Wykonywane s± przewa¿nie z drewna sosnowego, a stopnie z drewna dêbowego. Schody wykonuje siê nie wiêcej ni¿ do dwóch kondygnacji.

Podzia³ schodów drewnianych

    * Schody drabiniaste - sk³adaj± siê z belek policzkowych albo policzków, podnó¿ków. Stosowane s± w magazynach, budynkach gospodarczych itp.
    * Schody ze stopniami osadzonymi w policzkach - sk³adaj± siê z policzków, podnó¿ków i przednó¿ków.
    * Schody ze stopniami wsuwanymi w gniazda wy¿³obionych policzków.
    * Schody ze stopniami nak³adanymi albo siod³owymi
    * Schody wachlarzowe.
    * Schody krête.

Schody kamienne
Schody z kamienia
Schody z kamienia

Wykonuje siê ze stopniami obustronnie podpartymi na belkach stalowych lub na murach. Stopnie wykonane s± z kamieni twardych np. z granitu, bazaltu, sjenitu czy piaskowca.

Schody betonowe i ¿elbetowe
Schody

Schody betonowe mog± byæ p³ytowe, policzkowe lub wspornikowe.

Bibliografia

1.¯enczykowski w.:Budownictwo ogólne. T. III. Konstrukcje drewniane. Dachy i schody. BiA, Warszawa 1956.

Zobacz te¿